GÖZ MERCEĞİ ( LENS)

Göz merceği Anatomik olarak gözün ön segmentinde irisin arkasında ve vitre usun (göz küresinin içini dolduran kıvamlı, yumurta akına veya jele benzer bir madde) önünde ona yaslanmış şekilde konumlanmıştır. son derece elastik yapıda olup serbest kaldığında neredeyse küreye yakın bir konum alır.ekvatorundan irisin arkasında bulunan ve corpus ciliare denilen farklı fonksiyonları bulunan bu kaslı yapıya zonül denilen son derecede ince iplikçiklerle bağlıdır.corpus ciliarenin yuvarlak kasları büzüldüğünde lens serbest kalır ve yakına uyum bu şekilde çok hızlıca sağlanır. Lensin elastikiyetinin azaldığı ileri yaşlarda yakın görme sorunu

bu nedenle ortaya çıkmaktadır..

 

Lens ile ilgili hastalıkların başında en lensin saydamlığının bozulması ile karakterize olan

Katarakt hastalığıdır. birkaç çeşit sınıflandırma mevcuttur. Ancak en genel tarif ve en çok rastlanan tipi senil(yaşlılık) katarağıdır.Yine bazı çeşitlerinden bahsetmek  gerekirse,Konjenital katarakt(bebeklikten itibaren oluşmuşmuş katarakt), kapsüller katarakt(lensi çevreleyen kapsüllerdeki ışık geçirmezlik),nükleer katarakt(lensin ileri yaşlarda merkezinde oluşan yogun çekirdeğin kataraktı)  olgun katarakt,beyaz katarakt ,siyah-kahverengi katarakt gibi en sık duyabileceğimiz katarakt tanımlamaları mevcuttur.

 

Bunun yanında lensin doğumsal bozuklukları, travmalarda meydana gelmiş lens yaralanmaları, luxasyonları(çıkıkları).yerinden kopup vitre us içine düşmeleri gibi hastalıklara da sıkça rastlanmaktadır…

 

Kataraktın tedavisi için TEK bir yol vardır. Katarakt ameliyatı!

 

Çok eskiden beri katarakt operasyonları yapıla gelmiştir.İlk katarak ameliyatları .Gözün sklerasının belli bir yerine darbeler vurarak lensi göz içine düşürmek suratıyla yapılmış..

Modern tıbbın gelişmesiyle birlikte kornea-skleral  kesiyel göz içine girilerek özel bir pens yardımıyla kapsülden tutmak ve lensi dışarı almak suretiyle daha sonra co2 buzunun soğutmasıyla oluşturulan ve lensi dondurarak yapışımsını sağlayan bir kanul ile lens dişarıya alınmaya başlamış ve nihayet pekke (planlı ekstra kapsüler lens ekstraksiyonu) ile lens kapsülü içinin boşaltılması şeklinde operasyonlar başlamıştır..

Günümüzde facoemülsifikasyon (lazer diye biliniyor)cihazları ile lens nükleusunun kolaylıkla parçalanıp emilerek dışarı alınması  kornea skleral kesilerin 2mm ya kadar kısalmasını mümkün kılan, ve yine gelişen teknoloji ile 2mm den gözün (lens kılıfının)içine yerleştirilebilen göz içi lenslerinin (İOL) ortaya çıkmasıyla görme restorasyonunun da tam olarak sağlanmasıya çok iyi sonuçların alındığı ameliyatlar yapılmaya devam edilmektedir.

 

Son olarak çok odaklı iol(akıllı lens diye biliniyor) teknolojisi gelişince katarak ameliyatları uygun hastalarda gözlükten kurtulma ameliyatları olarak da yapılmaya başladığını görüyoruz.

Bnunla birlikte tek odaklı lens yerleştirilerek ameliyat olmuş hastalara lensin önüne 2.ci bir çok odaklı lens veya düzeltici bir lens(astigmat vs.) ilavesi(add-on lensler)de yapılabilmektedir..